թուղթ

From Old Armenian թուղթ (tʻułtʻ).

• (Eastern Armenian, standard) IPA^(key): [tʰuχtʰ]
• (Western Armenian, standard) IPA^(key): [tʰuχtʰ]

• Audio (Eastern Armenian)

  (file)

թուղթ • (tʻuġtʻ)

1. paper

   զուգարանի թուղթ ― zugarani tʻuġtʻ ― toilet paper

   թղթեր ― tʻġtʻer ― papers, documents

2. (rare) letter, epistle

According to Ačaṙyan, derived by metathesis from earlier *թութղ (*tʻutʻł), from Latin titulus (“inscription, title, label”). Thus, the sense of “letter, epistle” is the original one; the meaning “paper” developed later.

թուղթ • (tʻułtʻ)

1. letter, epistle, missive

   թուղթ գրել ― tʻułtʻ grel ― to write a letter

   թուղթ առաքել ― tʻułtʻ aṙakʻel ― to send a letter

   թուղթ ընդունել ― tʻułtʻ əndunel ― to receive a letter

   թուղթ աղաչանաց ― tʻułtʻ ałačʻanacʻ ― written entreaty, petition

   ընծայական թուղթ ― əncayakan tʻułtʻ ― dimissory letter, testimonials

   ընդհանրական թուղթք ― əndhanrakan tʻułtʻkʻ ― general epistles

2. paper

   պատառ մի թուղթ, կոտորոկ թղթոյ ― pataṙ mi tʻułtʻ, kotorok tʻłtʻoy ― a bit of paper

   շրջշրջել զթուղթս գրոց ― šrǰšrǰel ztʻułtʻs grocʻ ― to turn over the leaves of a book

   ծրարել ի թուղթ ― crarel i tʻułtʻ ― to put in paper

   տոգորել, արատել զթուղթ ― togorel, aratel ztʻułtʻ ― to blot, to waste paper

   դանակ, հատիչ թղթոյ ― danak, hatičʻ tʻłtʻoy ― paper-cutter or paper-knife

   թուղթ գրութեան ― tʻułtʻ grutʻean ― writing paper

   թուղթ նամակի ― tʻułtʻ namaki ― letter-paper

   թուղթ տոմսակի ― tʻułtʻ tomsaki ― note-paper

   թուղթ ուրուագրութեան ― tʻułtʻ uruagrutʻean ― drawing-paper

   ծծուն թուղթ ― ccun tʻułtʻ ― blotting or bibulous paper

   թաւ թուղթ ― tʻaw tʻułtʻ ― pasteboard

   թուղթ ծրարի ― tʻułtʻ crari ― wrapping or packing paper

   թուղթ յոռի, անպիտան ― tʻułtʻ yoṙi, anpitan ― waste paper; old papers

   մածուցիկ թուղթ ― macucʻik tʻułtʻ ― sized paper

   թուղթ տպագրութեան ― tʻułtʻ tpagrutʻean ― printing paper

   թուղթ մագաղաթեայ ― tʻułtʻ magałatʻeay ― parchment, vellum

   թուղթ ճենաց ― tʻułtʻ čenacʻ ― India paper

   թուղթ ծրահանելոյ ― tʻułtʻ crahaneloy ― tracing paper

   թուղթ ապիկեալ, զմռնիտեալ ― tʻułtʻ apikeal, zmṙniteal ― emery-paper, glass-paper, sand-paper

   թուղթ մզելոյ ― tʻułtʻ mzeloy ― filtering-paper

   թուղթ գունաւոր ― tʻułtʻ gunawor ― coloured paper

   թուղթ կճեայ ― tʻułtʻ kčeay ― marbled or stained paper

   թուղթ սեկանման ― tʻułtʻ sekanman ― morocco paper

   թուղթ դրոշմեալ ― tʻułtʻ drošmeal ― stamped paper

   թուղթ արծնելոյ ― tʻułtʻ arcneloy ― smoothing paper

   թուղթ ձիւթեղէն ― tʻułtʻ jiwtʻełēn ― brown paper, tar paper

   թուղթ մեքենական ― tʻułtʻ mekʻenakan ― machine paper

   թուղթ տաշտական/կազմ ― tʻułtʻ taštakan/kazm ― vat-paper, handmade paper

   թուղթ գաղափարեալ ― tʻułtʻ gałapʻareal ― laid paper

3. (post-Classical) playing card

   թուղթ խաղու ― tʻułtʻ xału ― card, playing card

   խաղ թղթոյ ― xał tʻłtʻoy ― game at cards, cardplaying

   թուղթ/թղթի խաղալ ― tʻułtʻ/tʻłtʻi xałal ― to play at cards

   ընկերակցիլ ի խաղ թղթոյ ― ənkerakcʻil i xał tʻłtʻoy ― to have a game at cards

   չլսի խաղ թղթի ի տան նորա ― čʻlsi xał tʻłtʻi i tan nora ― there is no cardplaying at his house

   նկարէն, հզօր, թուանիշ թուղթ ― nkarēn, hzōr, tʻuaniš tʻułtʻ ― court-cards

   սոսկ անդէմ, անզօր, անթիւ թուղթ ― sosk andēm, anzōr, antʻiw tʻułtʻ ― small cards

   սին, ունայն, թարմատար թուղթ ― sin, unayn, tʻarmatar tʻułtʻ ― odd card

   բաժանել զթուղթս ― bažanel ztʻułtʻs ― to deal the cards

   խառնել զթուղթս ― xaṙnel ztʻułtʻs ― to shuffle the cards

   քեզ անկ է սկսանել, քո է կարգ թղթոյ ― kʻez ank ē sksanel, kʻo ē karg tʻłtʻoy ― it is your lead

   բանալ, ցուցանել զձեռինն թուղթ ― banal, cʻucʻanel zjeṙinn tʻułtʻ ― to show one's hand

   գիտել զներքոյս թղթոց ― gitel znerkʻoys tʻłtʻocʻ ― to be in the secret

   խարդախել ի խաղ թղթի ― xardaxel i xał tʻłtʻi ― to show tricks with cards

   հմայել թղթովք ― hmayel tʻłtʻovkʻ ― to tell fortunes with cards

   ապիկեալ, արծնեալ թուղթք ― apikeal, arcneal tʻułtʻkʻ ― glazed, enamelled cards

4. (post-Classical, finance) bills

   արժէից, յարգուն թուղթ ― aržēicʻ, yargun tʻułtʻ ― paper-money, paper, bills

• Armenian: թուղթ (tʻuġtʻ)

• Petrosean, Matatʻeay (1879) “թուղթ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
• Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “թուղթ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
• Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “թուղթ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
• Ačaṙean, Hračʻeay (1979) “Haykakankʻ (Armeniaca)”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, volume IV, Yerevan: University Press, pages 630–631