կանուխ
Armenian
Etymology
From Old Armenian կանուխ (kanux).
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [kɑnúχ]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [ɡɑnúχ]
Old Armenian
Adjective
կանուխ • (kanux)
- early; former, prior; old, ancient; premature, precocious
- Synonyms: վաղ (vał), շոյտ (šoyt), յառաջագոյն (yaṙaǰagoyn), վաղեմի (vałemi), հին (hin), կանխահաս (kanxahas), վաղահասուկ (vałahasuk)
- պտուղ կանուխ եւ անագան ― ptuł kanux ew anagan ― early or first, late or backward fruits
- անձրեւ կանուխ եւ անագան ― anjrew kanux ew anagan ― the former and the latter rain, vernal and autumnal rain
- ամիս կանխոց ― amis kanxocʻ ― month of Nisan
Declension
o-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | կանուխ (kanux) | կանուխք (kanuxkʻ) | |
| genitive | կանխոյ (kanxoy) | կանխոց (kanxocʻ) | |
| dative | կանխոյ (kanxoy) | կանխոց (kanxocʻ) | |
| accusative | կանուխ (kanux) | կանուխս (kanuxs) | |
| ablative | կանխոյ (kanxoy) | կանխոց (kanxocʻ) | |
| instrumental | կանխով (kanxov) | կանխովք (kanxovkʻ) | |
| locative | կանուխ (kanux) | կանուխս (kanuxs) |
i-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | կանուխ (kanux) | կանուխք (kanuxkʻ) | |
| genitive | կանխի (kanxi) | կանխաց (kanxacʻ) | |
| dative | կանխի (kanxi) | կանխաց (kanxacʻ) | |
| accusative | կանուխ (kanux) | կանուխս (kanuxs) | |
| ablative | կանխէ (kanxē) | կանխաց (kanxacʻ) | |
| instrumental | կանխաւ (kanxaw) | կանխաւք = կանխօք (kanxawkʻ = kanxōkʻ) | |
| locative | կանխի (kanxi) | կանուխս (kanuxs) |
Derived terms
- կանխաբանութիւն (kanxabanutʻiwn)
- կանխագէտ (kanxagēt)
- կանխագիտական (kanxagitakan)
- կանխագիտապէս (kanxagitapēs)
- կանխագիտութիւն (kanxagitutʻiwn)
- կանխագիր (kanxagir)
- կանխագոյն (kanxagoyn)
- կանխագուշակ (kanxagušak)
- կանխագուշակեալ (kanxagušakeal)
- կանխագուշակութիւն (kanxagušakutʻiwn)
- կանխագրաբար (kanxagrabar)
- կանխագրեալ (kanxagreal)
- կանխագրութիւն (kanxagrutʻiwn)
- կանխադիր (kanxadir)
- կանխազեկոյց (kanxazekoycʻ)
- կանխաժաման (kanxažaman)
- կանխախօսիմ (kanxaxōsim)
- կանխախօսութիւն (kanxaxōsutʻiwn)
- կանխածանօթ (kanxacanōtʻ)
- կանխածին (kanxacin)
- կանխակալ (kanxakal)
- կանխակալու (kanxakalu)
- կանխակալութիւն (kanxakalutʻiwn)
- կանխական (kanxakan)
- կանխակառոյց (kanxakaṙoycʻ)
- կանխակորուստ (kanxakorust)
- կանխահանդէս (kanxahandēs)
- կանխահաս (kanxahas)
- կանխահատուցեալ (kanxahatucʻeal)
- կանխահիաց (kanxahiacʻ)
- կանխաձայնեմ (kanxajaynem)
- կանխաձայնութիւն (kanxajaynutʻiwn)
- կանխաճանապարհորդեալ (kanxačanaparhordeal)
- կանխաճառ (kanxačaṙ)
- կանխաճառեալ (kanxačaṙeal)
- կանխաճառութիւն (kanxačaṙutʻiwn)
- կանխամեծար (kanxamecar)
- կանխամուտ (kanxamut)
- կանխայայտնեալ (kanxayaytneal)
- կանխայարդար (kanxayardar)
- կանխայօժար (kanxayōžar)
- կանխապաշտօն (kanxapaštōn)
- կանխապատմութիւն (kanxapatmutʻiwn)
- կանխապարսաւ (kanxaparsaw)
- կանխասահմանեալ (kanxasahmaneal)
- կանխասաց (kanxasacʻ)
- կանխասացեալ (kanxasacʻeal)
- կանխասացիկ (kanxasacʻik)
- կանխասացուածք (kanxasacʻuackʻ)
- կանխասացութիւն (kanxasacʻutʻiwn)
- կանխավաղ (kanxavał)
- կանխատես (kanxates)
- կանխատեսութիւն (kanxatesutʻiwn)
- կանխարկ (kanxark)
- կանխացոյց (kanxacʻoycʻ)
- կանխաւ (kanxaw)
- կանխեմ (kanxem)
- կանխերգ (kanxerg)
- կանխեցուցանեմ (kanxecʻucʻanem)
- կանխի (kanxi)
- կանխութիւն (kanxutʻiwn)
- կանխումն (kanxumn)
- կանխուսեալ (kanxuseal)
- կանխօրինակ (kanxōrinak)
Descendants
References
- Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “կանուխ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, page 516
- Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 963
- J̌ahukyan, Geworg (2010) “կանուխ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, pages 382–383
Further reading
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “կանուխ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ġazarean, Ṙ. S. (2006) “կանուխ”, in Grabari homanišneri baṙaran [Dictionary of Old Armenian Synonyms], Yerevan: University Press
- Ġazarean, Ṙ. S. (2000) “կանուխ”, in Tʻosunean G. B., editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), Yerevan: University Press
- Petrosean, Matatʻeay (1879) “կանուխ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.