արքունի
Armenian
Etymology
Learned borrowing from Old Armenian արքունի (arkʻuni).
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [ɑɾkʰuní]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [ɑɾkʰuní]
Audio (Eastern Armenian) (file)
Declension
nominalized, i-type (Eastern Armenian)
| singular | plural | |||
|---|---|---|---|---|
| nominative | արքունի (arkʻuni) | արքունիներ (arkʻuniner) | ||
| dative | արքունիի (arkʻunii) | արքունիների (arkʻunineri) | ||
| ablative | արքունիից (arkʻuniicʻ) | արքունիներից (arkʻuninericʻ) | ||
| instrumental | արքունիով (arkʻuniov) | արքունիներով (arkʻuninerov) | ||
| locative | արքունիում (arkʻunium) | արքունիներում (arkʻuninerum) | ||
| definite forms | ||||
| nominative | արքունին (arkʻunin) | արքունիները/արքունիներն (arkʻuninerə/arkʻuninern) | ||
| dative | արքունիին (arkʻuniin) | արքունիներին (arkʻuninerin) | ||
| 1st person possessive forms (my) | ||||
| nominative | արքունիս (arkʻunis) | արքունիներս (arkʻuniners) | ||
| dative | արքունիիս (arkʻuniis) | արքունիներիս (arkʻunineris) | ||
| ablative | արքունիիցս (arkʻuniicʻs) | արքունիներիցս (arkʻuninericʻs) | ||
| instrumental | արքունիովս (arkʻuniovs) | արքունիներովս (arkʻuninerovs) | ||
| locative | արքունիումս (arkʻuniums) | արքունիներումս (arkʻuninerums) | ||
| 2nd person possessive forms (your) | ||||
| nominative | արքունիդ (arkʻunid) | արքունիներդ (arkʻuninerd) | ||
| dative | արքունիիդ (arkʻuniid) | արքունիներիդ (arkʻuninerid) | ||
| ablative | արքունիիցդ (arkʻuniicʻd) | արքունիներիցդ (arkʻuninericʻd) | ||
| instrumental | արքունիովդ (arkʻuniovd) | արքունիներովդ (arkʻuninerovd) | ||
| locative | արքունիումդ (arkʻuniumd) | արքունիներումդ (arkʻuninerumd) | ||
nominalized, u-type (Eastern Armenian)
| singular | plural | |||
|---|---|---|---|---|
| nominative | արքունի (arkʻuni) | արքունիներ (arkʻuniner) | ||
| dative | արքունու (arkʻunu) | արքունիների (arkʻunineri) | ||
| ablative | արքունուց (arkʻunucʻ) | արքունիներից (arkʻuninericʻ) | ||
| instrumental | արքունով, արքունիով (arkʻunov, arkʻuniov) | արքունիներով (arkʻuninerov) | ||
| locative | արքունում, արքունիում (arkʻunum, arkʻunium) | արքունիներում (arkʻuninerum) | ||
| definite forms | ||||
| nominative | արքունին (arkʻunin) | արքունիները/արքունիներն (arkʻuninerə/arkʻuninern) | ||
| dative | արքունուն (arkʻunun) | արքունիներին (arkʻuninerin) | ||
| 1st person possessive forms (my) | ||||
| nominative | արքունիս (arkʻunis) | արքունիներս (arkʻuniners) | ||
| dative | արքունուս (arkʻunus) | արքունիներիս (arkʻunineris) | ||
| ablative | արքունուցս (arkʻunucʻs) | արքունիներիցս (arkʻuninericʻs) | ||
| instrumental | արքունովս, արքունիովս (arkʻunovs, arkʻuniovs) | արքունիներովս (arkʻuninerovs) | ||
| locative | արքունումս, արքունիումս (arkʻunums, arkʻuniums) | արքունիներումս (arkʻuninerums) | ||
| 2nd person possessive forms (your) | ||||
| nominative | արքունիդ (arkʻunid) | արքունիներդ (arkʻuninerd) | ||
| dative | արքունուդ (arkʻunud) | արքունիներիդ (arkʻuninerid) | ||
| ablative | արքունուցդ (arkʻunucʻd) | արքունիներիցդ (arkʻuninericʻd) | ||
| instrumental | արքունովդ, արքունիովդ (arkʻunovd, arkʻuniovd) | արքունիներովդ (arkʻuninerovd) | ||
| locative | արքունումդ, արքունիումդ (arkʻunumd, arkʻuniumd) | արքունիներումդ (arkʻuninerumd) | ||
Old Armenian
Adjective
արքունի • (arkʻuni)
- royal; aulic
- արքունի ճանապարհ, պողոտայ ― arkʻuni čanaparh, połotay ― high-way, road-way
- 7th century, Sebēos, Patmutʻiwnʻ [History] Chapter 28:
- Եւ էր հրամանատար զաւրուն նորա պարսիկ ոմն իշխան՝ անուն Դատոյեան, հրամանաւ արքունի։
- Ew ēr hramanatar zawrun nora parsik omn išxan, anun Datoyean, hramanaw arkʻuni.
- 1999 translation by Robert W. Thomson
- The commander of their force was a certain Persian prince named Datoyean, [appointed] by royal command.
- Եւ էր հրամանատար զաւրուն նորա պարսիկ ոմն իշխան՝ անուն Դատոյեան, հրամանաւ արքունի։
Declension
o-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | արքունի (arkʻuni) | արքունիք (arkʻunikʻ) | |
| genitive | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| dative | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| accusative | արքունի (arkʻuni) | արքունիս (arkʻunis) | |
| ablative | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| instrumental | արքունեաւ (arkʻuneaw) | արքունեաւք = արքունեօք (arkʻuneawkʻ = arkʻuneōkʻ) | |
| locative | արքունի (arkʻuni) | արքունիս (arkʻunis) |
Noun
արքունի • (arkʻuni)
- (usually in the plural) palace, royal residence; court
- 5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 2.39:
- փոխին արքունիքն յԱրմաւիրն անուանեալ բլրոյ
- pʻoxin arkʻunikʻn yArmawirn anuaneal blroy
- 2006 translation by Robert W. Thompson
- the court was transferred from the hill called Armavir
- փոխին արքունիքն յԱրմաւիրն անուանեալ բլրոյ
- (usually in the plural) royal treasury
- յարքունիս առնուլ, գրաւել ― yarkʻunis aṙnul, grawel ― to confiscate
- (usually in the plural) courtiers
Declension
o-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | արքունի (arkʻuni) | արքունիք (arkʻunikʻ) | |
| genitive | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| dative | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| accusative | արքունի (arkʻuni) | արքունիս (arkʻunis) | |
| ablative | արքունւոյ (arkʻunwoy) | արքունեաց (arkʻuneacʻ) | |
| instrumental | արքունեաւ (arkʻuneaw) | արքունեաւք = արքունեօք (arkʻuneawkʻ = arkʻuneōkʻ) | |
| locative | արքունի (arkʻuni) | արքունիս (arkʻunis) |
References
- Petrosean, Matatʻeay (1879) “արքունի”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “արքունի”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.