นาย

From Old Khmer nāy, nāya (“leader; leading man”); ultimately from Sanskrit नाय (nāya, “guide; leader”). Cognate with Lao ນາຍ (nāi), Modern Khmer នាយ (niəy).

นาย • (naai)

1. chief; lord; master.
   • 2 Kings 6:5, KJV:

     ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"

     kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”

     But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

2. (historical) the lowest noble rank of Thailand; person holding such rank.
3. used as a title for or term of address to these people.
4. (law) a formal title which a man over 15 years of age is required to use.
5. similar title, as mister, monsignor, signor, etc.

• A man under 15 years of age is required to use the title เด็กชาย (dèk-chaai).
• A woman under 15 years of age is required to use the title เด็กหญิง (dèk-yǐng), and that over 15 years of age is required to use the title นางสาว (naang-sǎao). A married woman, irrespective of the age, is required to use either นางสาว (naang-sǎao) or นาง (naang).

• (noble ranks) บรรดาศักดิ์ (ban-daa-sàk); สมเด็จเจ้าพระยา (sǒm-dèt-jâao-prá-yaa), เจ้าพระยา (jâao-prá-yaa), พระยา (prá-yaa), พระ (prá), หลวง (lǔuang), ขุน (kǔn), หมื่น (mʉ̀ʉn), พัน (pan), นาย (naai) ^{(Category: Thai noble ranks)}

นาย • (naai)

1. (colloquial) a second person pronoun used to address a male friend.
   • 2009, Yu Hua, พี่กับน้อง, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 337:

     คนโบราณกล่าวไว้ว่า ผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม เป็นคู่ที่เหมาะสมกันมาก นายกับหลินหงก็คือผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม

     kon boo-raan glàao wái wâa pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam bpen kûu tîi mɔ̀-sǒm gan mâak naai gàp lǐn-hǒng gɔ̂ɔ kʉʉ pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam

     It has been said since antiquity that a man furnished with talents and a woman blessed with beauty make a well-matched couple. You and Lin Hong are a man of talents and a woman of beauty!

2. (colloquial, somewhat archaic) a second or third person pronoun used to address a male superior.